फलटण (प्रतिनिधी): महाराष्ट्रभरातील भाविकांचे श्रद्धास्थान आणि 'दक्षिण काशी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या फलटण नगरीत आज, मंगळवार दिनांक ७ एप्रिल रोजी, महानुभाव पंथाची ऐतिहासिक 'घोडा यात्रा' अत्यंत पारंपरिक आणि उत्साही वातावरणात संपन्न झाली. चक्रधर स्वामींच्या पदस्पर्शाने पावन झालेल्या या भूमीत लाखो भाविकांनी दर्शनासाठी अलोट गर्दी केली होती.

​भक्ती आणि परंपरेचा संगम

​दरवर्षीप्रमाणे याही वर्षी दक्षिण काशी फलटण येथील प्रभू श्री चक्रधर स्वामींच्या मंदिरापासून या यात्रेला सुरुवात झाली. 'सर्वज्ञ श्री चक्रधर स्वामी की जय' च्या जयघोषात निघालेल्या या मिरवणुकीत सजवलेले अश्व (घोडे) हे प्रमुख आकर्षण होते. ढोल-ताशांच्या गजरात आणि भजनांच्या सुरावटीत फलटणची मुख्य बाजारपेठ आणि मंदिर परिसर भक्तिरसात न्हाऊन निघाला होता.

​फलटणला 'दक्षिण काशी' का म्हणतात? (ऐतिहासिक संदर्भ)

​फलटण शहराला महानुभाव पंथात अनन्यसाधारण महत्त्व आहे, म्हणून याला 'दक्षिण काशी' संबोधले जाते.

• ​चक्रधर स्वामींचे वास्तव्य: महानुभाव पंथाचे प्रवर्तक सर्वज्ञ श्री चक्रधर स्वामींचे दीर्घकाळ वास्तव्य या नगरीत होते. त्यांच्या चरणांनी इथली माती पवित्र झाली आहे.
• ​लीळाचरित्रातील उल्लेख: पंथाच्या 'लीळाचरित्र' या धर्मग्रंथातील अनेक महत्त्वाच्या लीळा याच भूमीत घडल्या आहेत.
• ​संजीवनी शक्ती: काशीप्रमाणेच या भूमीत आत्मिक शांती मिळते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. येथील मंदिरे आणि पुरातन वास्तू महानुभाव संस्कृतीची साक्ष देतात.

​घोडा यात्रेचे वैशिष्ट्य

​महानुभाव पंथात अश्वाला विशेष महत्त्व आहे. प्रभूंच्या काळात अश्वाचा वापर प्रवासासाठी होत असे, त्याचेच प्रतीक म्हणून ही यात्रा काढली जाते. आजच्या यात्रेत विविध भागांतून आलेले देखणे आणि सजवलेले घोडे आकर्षणाचे केंद्रबिंदू ठरले. भाविकांनी या अश्वांचे पूजन करून दर्शन घेतले.

​प्रशासनाचे नियोजन आणि भाविकांची गर्दी

​यात्रेनिमित्त फलटण नगर परिषद आणि पोलीस प्रशासनाकडून चोख बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. उन्हाचा तडाखा असूनही भाविकांच्या उत्साहात कोणतीही कमतरता भासली नाही. ठिकठिकाणी पिण्याच्या पाण्याची व फराळाची व्यवस्था सामाजिक संस्थांच्या वतीने करण्यात आली होती.

​फलटणच्या वैभवात भर टाकणारा हा सोहळा आजही आपल्या संपन्न सांस्कृतिक वारशाची प्रचिती देऊन गेला.